Skup mieszkań z lokatorami to sprzedaż mieszkania razem z osobą, która w nim mieszka, bez wcześniejszej eksmisji. Kupujemy takie mieszkania w Warszawie i okolicach, sami lub z inwestorami, z którymi współpracujemy: z najemcą, który nie płaci, z lokatorem po wypowiedzeniu umowy albo bez tytułu prawnego, z członkiem rodziny w lokalu. Zgoda lokatora na sprzedaż co do zasady nie jest potrzebna, a nabywca wstępuje w najem z mocy prawa (art. 678 Kodeksu cywilnego).
Poniżej opisujemy, co dzieje się z umową najmu po sprzedaży, co sprawdza kupujący, od czego zależy cena i kiedy lepiej wybrać eksmisję albo zwykłą sprzedaż na rynku. Stan prawny: listopad 2026.
Czy można sprzedać mieszkanie z lokatorem?
Tak. Lokator nie jest właścicielem, więc nie musi zgadzać się na sprzedaż i nie może jej zablokować. Meldunek też niczego nie zmienia. Ustawa o ewidencji ludności mówi wprost, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu (art. 28 ust. 4).
Sprzedaż nie usuwa jednak lokatora. Kupujący przejmuje mieszkanie razem z całą sytuacją: umową, zaległościami, sporem i ochroną, jaką lokatorowi daje ustawa. Dlatego lokator musi być ujawniony w rozmowach i w akcie notarialnym. Ukrycie go to prosta droga do sporu z kupującym.
Wyjątki od zasady „zgoda niepotrzebna” są rzadkie i dotyczą zwykle praw pierwokupu, a nie samego lokatora. Najemca mieszkania od prywatnego właściciela nie ma ustawowego prawa pierwokupu. Więcej piszemy w artykule o prawie pierwokupu nieruchomości.
Co dzieje się z umową najmu po sprzedaży (art. 678 KC)?
Art. 678 § 1 KC stanowi, że w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy. Umowa nie wygasa i nie trzeba podpisywać nowej. Od dnia aktu notarialnego to nowy właściciel pobiera czynsz i odpowiada za obowiązki wynajmującego.
Czy nabywca może wypowiedzieć najem?
Przy mieszkaniach praktycznie nie na podstawie samej sprzedaży. Art. 678 § 1 KC co do zasady pozwala nabywcy wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów, a § 2 wyłącza to przy umowie na czas oznaczony, zawartej na piśmie z datą pewną, gdy lokal został wydany najemcy. Dla lokali mieszkalnych ważniejszy jest jednak art. 692 KC: przepisów o wypowiedzeniu najmu przez nabywcę nie stosuje się do najmu lokali mieszkalnych, chyba że najemca jeszcze nie objął lokalu.
W praktyce nowy właściciel może wypowiedzieć najem tylko z przyczyn z art. 11 ustawy o ochronie praw lokatorów, tak jak poprzedni. Najczęstsze przyczyny to zaległości za co najmniej 3 pełne okresy płatności po pisemnym uprzedzeniu i dodatkowym miesięcznym terminie, używanie lokalu sprzecznie z umową mimo upomnienia albo podnajęcie bez zgody. Wtedy obowiązuje miesięczny termin wypowiedzenia na koniec miesiąca.
Kaucja i czynsz po sprzedaży
Kaucja w zwykłym najmie nie może przekraczać dwunastokrotności miesięcznego czynszu (art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów). Kto ją zwraca po sprzedaży, nie jest oczywiste. Według Infor.pl Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia (sygn. VI C 837/21) uznał, że obowiązek zwrotu kaucji nie przechodzi automatycznie na nabywcę, chyba że przejmie on ten dług w umowie (Infor, 25.07.2026). Najbezpieczniej wpisać rozliczenie kaucji do aktu notarialnego.
Nowy właściciel nie może też od razu podnieść czynszu. Podwyżka wymaga pisemnego wypowiedzenia dotychczasowej wysokości z 3-miesięcznym terminem, na koniec miesiąca (art. 8a ustawy o ochronie praw lokatorów).
Kto mieszka w lokalu? Rodzaj tytułu decyduje o wszystkim
Ustawa nazywa lokatorem nie tylko najemcę, ale każdą osobę używającą lokalu na podstawie tytułu prawnego innego niż własność (art. 2 ust. 1 pkt 1). Dla kupującego liczy się, jaki to tytuł i jak trudno go zakończyć.
| Sytuacja | Co po sprzedaży | Jak trudno odzyskać lokal |
|---|---|---|
| Najem zwykły, najemca płaci | Nabywca wstępuje w umowę i pobiera czynsz | Trudno, wypowiedzenie tylko z przyczyn z art. 11 |
| Najem zwykły, zaległości 3+ miesiące | Nabywca wstępuje w umowę i może ją wypowiedzieć z art. 11 | Średnio: wypowiedzenie, pozew, wyrok, komornik |
| Najem okazjonalny zgłoszony do US | Umowa trwa do końca okresu | Łatwiej, egzekucja bez procesu o eksmisję (art. 19d) |
| Najem instytucjonalny | Umowa na czas oznaczony (art. 19f) | Zwykle łatwiej niż przy zwykłym najmie |
| Były najemca po wypowiedzeniu | Brak umowy, potrzebny wyrok eksmisyjny | Średnio lub trudno, zależnie od prawa do lokalu socjalnego |
| Rodzina, były partner, użyczenie | Trzeba zakończyć użyczenie, potem wyrok | Średnio, często emocjonalny spór |
| Dawny najem kwaterunkowy | Najem na czas nieoznaczony | Trudno, pełna ochrona lokatora |
| Służebność mieszkania, dożywocie | Prawo zwykle obciąża nabywcę | Bardzo trudno, inny reżim prawny |
Przy służebności i dożywociu zasady są inne niż przy najmie. Opisujemy je na stronie sprzedaż mieszkania ze służebnością lub dożywociem.
Sprzedaż mieszkania z najemcą, który płaci
To najprostszy przypadek, ale skup rzadko jest tu najlepszy. Mieszkanie z płacącym najemcą i rynkowym czynszem może kupić inwestor, który chce je dalej wynajmować. Przy ofercie skupu porównaj ją z ceną od inwestora. Zwykły kupujący na kredyt zwykle odpada, bo chce w mieszkaniu zamieszkać.
Mieszkanie z lokatorem bez tytułu prawnego: sprzedaż
Lokator bez tytułu prawnego to najczęściej były najemca po wypowiedzeniu lub wygaśnięciu umowy, krewny, któremu cofnięto zgodę na mieszkanie, albo ktoś, kto zajął lokal samowolnie. Taka osoba musi co miesiąc płacić odszkodowanie za korzystanie z lokalu, odpowiadające czynszowi, jaki właściciel mógłby uzyskać (art. 18 ust. 1–2). W praktyce często nie płaci nic.
Sprzedać takie mieszkanie można, ale kupujący bierze na siebie proces o eksmisję albo jego dokończenie. Kluczowe pytanie brzmi: czy sąd przyzna prawo do lokalu socjalnego. Przy mieszkaniu prywatnym obowiązkowa lista osób uprawnionych z art. 14 ust. 4 co do zasady nie ma zastosowania (art. 14 ust. 7), ale sąd i tak bada sytuację lokatora. Osoba, która zajęła lokal bez żadnego tytułu, nie korzysta z ochrony zimowej ani z lokalu socjalnego (art. 17). Czy Twój przypadek tak się kwalifikuje, powinien ocenić prawnik.
Lokator kwaterunkowy
Kwaterunek to najem nawiązany kiedyś decyzją administracyjną o przydziale, najczęściej w starych kamienicach. Ustawa z 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych uznała taki najem za najem umowny zawarty na czas nieoznaczony (art. 56 ust. 1). Dziś taki lokator ma pełną ochronę z ustawy o ochronie praw lokatorów. Wypowiedzenie jest możliwe tylko z przyczyn z art. 11, np. gdy właściciel chce sam zamieszkać. Wtedy obowiązuje termin pół roku, gdy lokator ma lokal zamienny, albo 3 lata bez niego (art. 11 ust. 4–5). Wobec lokatora powyżej 75 lat, który nie ma innego lokalu ani osób, wobec których ma obowiązek alimentacyjny lub które są zobowiązane do alimentów wobec niego, wypowiedzenie bez lokalu zamiennego staje się skuteczne dopiero w chwili jego śmierci (art. 11 ust. 12).
Najem okazjonalny
Najem okazjonalny może zawrzeć właściciel będący osobą fizyczną, który nie prowadzi działalności w zakresie wynajmu, na czas oznaczony do 10 lat (art. 19a). Do umowy dołącza się oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji w akcie notarialnym i wskazanie lokalu, do którego się wyprowadzi. Właściciel musi zgłosić umowę naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od początku najmu (art. 19b). Bez zgłoszenia najemca korzysta z pełnej ochrony ustawy (art. 19e).
Gdy najemca nie wyprowadzi się po końcu umowy, właściciel doręcza mu żądanie opróżnienia lokalu z urzędowo poświadczonym podpisem, np. u notariusza, z terminem co najmniej 7 dni (art. 19d). Potem idzie do sądu po klauzulę wykonalności i do komornika, bez procesu o eksmisję. Czy z oświadczenia najemcy skorzysta nowy właściciel, zwłaszcza spółka, zależy od dokumentów. To trzeba sprawdzić z prawnikiem przed aktem.
Co kupujący sprawdza przed zakupem mieszkania z lokatorem?
Przed złożeniem oferty analizujemy księgę wieczystą, długi, lokatorów i ceny transakcji w okolicy. Przy mieszkaniu z lokatorem lista jest dłuższa:
- Umowa i aneksy: rodzaj najmu, czas oznaczony czy nieoznaczony, czynsz, kaucja, data pewna (art. 81 KC: np. podpisy poświadczone notarialnie albo wzmianka urzędu).
- Najem okazjonalny: akt notarialny z poddaniem się egzekucji, oświadczenie o lokalu do przeprowadzki, potwierdzenie zgłoszenia do urzędu skarbowego.
- Korespondencja: upomnienia, uprzedzenie o zamiarze wypowiedzenia, wypowiedzenie i dowody doręczenia.
- Sprawa sądowa: pozew, wyrok, klauzula wykonalności, rozstrzygnięcie o lokalu socjalnym, sygnatura sprawy u komornika.
- Kto mieszka: liczba osób, dzieci, osoby starsze lub chore. To wpływa na ocenę sądu i czas.
- Zaległości: czynsz wobec Ciebie oraz opłaty do wspólnoty lub spółdzielni, media.
- Księga wieczysta: dział III (służebności, dożywocie, roszczenia) i dział IV (hipoteki).
- Stan lokalu: jeśli lokator nie wpuszcza na oględziny, wycena musi przyjąć ostrożniejsze założenia.
Od czego zależy cena w skupie mieszkań z lokatorami?
Każdy kupujący mieszkanie z lokatorem liczy podobnie: wartość wolnego lokalu minus koszty i ryzyka, które przejmuje. Najważniejsze czynniki:
- rodzaj tytułu lokatora i to, czy da się go skutecznie zakończyć,
- przewidywany czas do odzyskania lokalu, w tym ryzyko czekania na lokal socjalny od gminy,
- czy lokator płaci, czyli czy kupujący ma przychód w okresie czekania,
- opłaty do wspólnoty, które właściciel płaci w tym czasie,
- koszty sądowe, komornicze i pełnomocnika,
- stan mieszkania po wyprowadzce lokatora,
- długi i obciążenia w księdze wieczystej.
Konkurencyjne serwisy podają szerokie widełki obniżki z powodu lokatora. Sezaro (odkupimymieszkanie.com, 2023) i Urban.one (2022) piszą o cenie niższej nawet o 30–40% od wartości rynkowej, Awentin (2025) o cenie na poziomie ok. 30–70% wartości rynkowej, a KupujemyM (kwiecień 2026) o spadku „od kilkunastu procent” przy rzetelnym najemcy do „kilkudziesięciu procent” przy osobie bez tytułu prawnego. To dane rynkowe z tych serwisów, nie nasza oferta. Nasze zasady opisujemy na stronie Ile płacimy. Dostajesz konkretną kwotę z wyliczeniem, a wycena jest bezpłatna i do niczego nie zobowiązuje.
Przykładowe wyliczenie: ile zostaje Ci po drodze przez eksmisję
Wszystkie liczby poniżej są przykładowe. Podstaw własne w kalkulatorze porównania ofert.
| Pozycja | Kwota (przykład) |
|---|---|
| Wartość wolnego mieszkania na rynku | 800 000 zł |
| Opłata od pozwu o eksmisję (art. 27 pkt 11 uksc) | −200 zł |
| Opłata komornicza za opróżnienie lokalu mieszkalnego (art. 34 ust. 1 ukk) | −1 500 zł |
| Pełnomocnik (założenie) | −6 000 zł |
| Opłaty do wspólnoty przez 30 miesięcy po 700 zł (założenie) | −21 000 zł |
| Odświeżenie mieszkania po lokatorze (założenie) | −30 000 zł |
| Prowizja biura 2% + VAT (założenie) | −19 680 zł |
| Zostaje po ok. 2,5 roku | 721 620 zł |
To scenariusz optymistyczny: lokator nie płaci, ale nie ma prawa do lokalu socjalnego, a sprawa idzie bez przeszkód. Do tego pieniądze za 2,5 roku są warte mniej niż dziś. Przy przykładowym oprocentowaniu 5% rocznie sam koszt czekania na kwotę 721 620 zł to około 90 000 zł. Jeśli sąd przyzna lokal socjalny, a gmina nie ma wolnych lokali, czas może się wydłużyć o lata. Porównaj ofertę skupu z kwotą z dołu tabeli, a nie z ceną z ogłoszeń.
Skup, eksmisja czy rynek: porównanie dróg
| Droga | Cena | Czas | Twoja praca i ryzyko | Kiedy pasuje |
|---|---|---|---|---|
| Skup z lokatorem | Najniższa | Zależy głównie od dokumentów | Niewielkie, ryzyko przejmuje kupujący | Lokator nie płaci, sprawa długa, potrzebujesz pieniędzy |
| Inwestor kupujący z najemcą | Wyższa niż w skupie przy dobrym najemcy | Tygodnie lub miesiące | Szukanie kupującego, oględziny | Najemca płaci, umowa rynkowa |
| Eksmisja, potem sprzedaż wolnego lokalu | Najwyższa | Od kilku miesięcy do kilku lat | Proces, koszty, brak czynszu, ryzyko lokalu socjalnego | Masz czas, pieniądze i siłę na spór |
| Porozumienie z lokatorem (np. odstępne za wyprowadzkę) | Wysoka, minus odstępne | Szybko, jeśli lokator się zgodzi | Negocjacje, ryzyko, że nie dotrzyma słowa | Lokator chce się wyprowadzić, ale nie ma za co |
| Licytacja komornicza (gdy są długi) | Niska, cena wywołania poniżej oszacowania | Zależy od komornika | Brak wpływu na cenę i termin | Nie wybierasz jej, lepiej jej uprzedzić |
Pełny przebieg eksmisji, koszty i zakaz zimowy opisujemy w artykule o eksmisji lokatora. Gdy oprócz lokatora są długi lub komornik, zajrzyj na stronę skup mieszkań zadłużonych.
Kiedy skup NIE jest najlepszym wyborem
- Najemca płaci regularnie i umowa jest rynkowa. Inwestor zapłaci więcej.
- Najem okazjonalny kończy się za kilka miesięcy, a dokumenty są w porządku. Odzyskanie lokalu bywa wtedy szybkie.
- Lokator jest gotów wyprowadzić się za rozsądne odstępne.
- Wyrok eksmisyjny jest już prawomocny, bez prawa do lokalu socjalnego, i możesz poczekać na komornika.
Powiemy Ci to w pierwszej rozmowie. Nie kupujemy każdego mieszkania. Gdy ryzyko jest za duże albo cena nie miałaby sensu dla żadnej ze stron, mówimy o tym wprost.
Jak wygląda skup mieszkania z lokatorem krok po kroku?
- Rozmowa. Opisujesz mieszkanie i lokatora. Już wtedy mówimy, czy sprawa pasuje do skupu. Telefon: 503 005 990.
- Dokumenty. Podajesz numer księgi wieczystej i przesyłasz umowę, pisma i wyrok, jeśli są. Im pełniejszy obraz, tym mniej ostrożnych założeń w wycenie.
- Sprawdzenie. Czytamy księgę wieczystą, sprawdzamy obciążenia, ceny transakcji w okolicy i dokumenty najmu. Oglądamy mieszkanie w terminie uzgodnionym z Tobą, o ile lokator na to pozwoli.
- Oferta. Dostajesz kwotę z listą założeń: wartość, koszty, długi do spłaty, sytuację lokatora. Możesz pokazać ofertę prawnikowi lub rodzinie. Nie każemy podpisywać niczego na miejscu.
- Akt notarialny. Lokator i jego tytuł są opisane w akcie. Długi obciążające mieszkanie spłacamy z ceny, resztę dostajesz przelewem według aktu. Notariusza płaci kupujący, czyli my. Opłaty sądowe i podatek PCC też płacimy my.
- Po akcie. Najemca powinien dostać informację o zmianie właściciela i nowym rachunku do wpłat. Dalsze sprawy z lokatorem prowadzi nowy właściciel, wyłącznie drogą prawną. Nie stosujemy nacisku ani samopomocy.
Jeśli zanim sprzedasz, chcesz sam wypowiedzieć umowę za zaległości, pamiętaj o terminach z art. 11 ust. 2 pkt 2: najpierw pisemne uprzedzenie i dodatkowy miesiąc na zapłatę, potem wypowiedzenie z miesięcznym terminem na koniec miesiąca. Cały cykl to w praktyce około 2–3 miesiące.
Najczęstsze błędy przy sprzedaży mieszkania z lokatorem
- Samopomoc. Wymiana zamków, wynoszenie rzeczy czy odcięcie prądu i wody, żeby zmusić lokatora do wyprowadzki, może być przestępstwem z art. 191 § 1a Kodeksu karnego, zagrożonym karą do 3 lat pozbawienia wolności.
- Ukrywanie lokatora przed kupującym. Kończy się zerwaniem transakcji albo sporem po akcie.
- Wypowiedzenie bez pisemnego uprzedzenia. Przy zaległościach pominięcie pierwszego pisma z dodatkowym miesięcznym terminem może sprawić, że wypowiedzenie będzie nieskuteczne.
- Obietnica „wolnego lokalu” w umowie przedwstępnej. Nie zobowiązuj się do terminu wydania, o którym decyduje lokator albo sąd.
- Nierozliczona kaucja. Ustal w akcie, kto i z czego ją zwróci.
- Brak zgłoszenia najmu okazjonalnego. Bez zgłoszenia w 14 dni tracisz uproszczoną egzekucję, a mieszkanie traci na wartości dla kupującego.
- Zaliczka lub pełnomocnictwo dla obcej osoby. Przy „szybkich skupach” to częsty schemat nadużyć. Przeczytaj, jak uniknąć oszustwa przy sprzedaży mieszkania.
- Porównywanie oferty skupu z ceną z ogłoszeń. Porównuj z kwotą, która zostanie Ci po eksmisji, kosztach i czasie.
Jakie dokumenty przygotować?
- numer księgi wieczystej i dokument nabycia mieszkania,
- umowę najmu z aneksami albo opis, na jakiej podstawie lokator zamieszkał,
- przy najmie okazjonalnym: akt notarialny najemcy i potwierdzenie zgłoszenia do urzędu skarbowego,
- upomnienia, wypowiedzenie i dowody doręczenia,
- pozew, wyrok, klauzulę wykonalności i pisma od komornika, jeśli są,
- zestawienie zaległości lokatora i zaświadczenie ze wspólnoty lub spółdzielni o saldzie opłat,
- informację o wpłaconej kaucji.
Pełną listę znajdziesz na stronie Dokumenty. Sprawdź też, czy sprzedaż nie wywoła podatku: zasady opisujemy w artykule o podatku od sprzedaży mieszkania.
Kto kupuje: dane firmy
Skup Mieszkań to warszawski serwis firmy GRB Nieruchomości Sp. z o.o., ul. Długa 20C, 99-400 Łowicz, KRS 0000767059, NIP 5242880131, zarząd: Emil Gajda. Zajmujemy się nieruchomością kompleksowo: kupujemy sami, łączymy z inwestorami, z którymi współpracujemy, albo prowadzimy sprzedaż na rynku, zależnie od tego, co da Ci najwięcej. Dane możesz sprawdzić w KRS, zanim zadzwonisz. Działamy w Warszawie i okolicach. Mieszkania w innych regionach obsługuje GRB Nieruchomości. Nie prosimy o zaliczkę za wycenę.
Częste pytania
Czy można sprzedać mieszkanie z lokatorem bez jego zgody?
Czy nowy właściciel może wypowiedzieć umowę najmu po zakupie mieszkania?
Czy można sprzedać mieszkanie z zameldowanym lokatorem?
Kto zwraca kaucję po sprzedaży mieszkania z najemcą?
Czy nowy właściciel może od razu podnieść czynsz lokatorowi?
Czy mogę sprzedać mieszkanie w trakcie sprawy o eksmisję?
Ile płaci skup za mieszkanie z lokatorem?
Czy lokator z najmem okazjonalnym jest łatwiejszy dla kupującego?
Czy kupicie mieszkanie, gdy lokator nie wpuszcza na oględziny?
Źródła
- Ustawa o ochronie praw lokatorów, t.j. Dz.U. 2023 poz. 725 (eli.gov.pl)
- Art. 678 Kodeksu cywilnego (arslege.pl)
- Art. 678 Kodeksu cywilnego (standardyprawa.pl)
- Art. 692 Kodeksu cywilnego (arslege.pl)
- Art. 81 Kodeksu cywilnego, data pewna (arslege.pl)
- Art. 191 Kodeksu karnego (arslege.pl)
- Art. 28 ustawy o ewidencji ludności (arslege.pl)
- Art. 27 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (arslege.pl)
- Art. 34 ustawy o kosztach komorniczych (arslege.pl)
- Ustawa z 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, art. 56 (eli.gov.pl)
- Infor.pl: Jak legalnie sprzedać mieszkanie z najemcą (25.07.2026)
- Sezaro: Mieszkanie z lokatorem, jak ustalić cenę
- Urban.one: Kupno i sprzedaż mieszkania z lokatorem
- Awentin: Jak sprzedać mieszkanie z lokatorem
- KupujemyM: Sprzedaż mieszkania z lokatorem 2026
- Art. 11 ustawy o ochronie praw lokatorów (arslege.pl)